1 Клапан сайлауның төп нокталары
1.1 Җиһаздагы яки җайланмадагы клапанның максатын ачыклагыз
Клапанның эш шартларын билгеләгез: кулланыла торган мохитнең характеры, эш басымы, эш температурасы һәм эш белән идарә итү ысулы һ.б.;
1.2 Клапан төрен дөрес сайлагыз
Клапан тибын дөрес сайлау дизайнерның бөтен җитештерү процессын һәм эш шартларын тулысынча аңлавына нигезләнә. Клапан тибын сайлаганда, дизайнер башта һәр клапанның структура үзенчәлекләрен һәм эшчәнлеген үзләштерергә тиеш;
1.3 Клапанның оч тоташуын билгеләгез
Җепле тоташтыру, фланец тоташтыру һәм эретеп ябыштыру очлары арасында беренче икесе иң еш кулланыла. Җепле клапаннар, нигездә, номиналь диаметры 50 мм дан ким булган клапаннар. Диаметр зурлыгы бик зур булса, тоташтыруны урнаштыру һәм герметизацияләү бик авыр. Фланецлы клапаннарны урнаштыру һәм сүтү уңайлырак, ләкин алар җепле клапаннарга караганда авыррак һәм кыйммәтрәк, шуңа күрә алар төрле диаметрлы һәм басымлы торба тоташтырулары өчен яраклы. Эретеп ябыштыру тоташтырулары авыр йөкләнеш шартлары өчен яраклы һәм фланец тоташтыруларына караганда ышанычлырак. Ләкин, эретеп ябыштыру юлы белән тоташтырылган клапаннарны сүтү һәм яңадан урнаштыру авыр, шуңа күрә аны куллану гадәттә озак вакыт ышанычлы эшли алган яки куллану шартлары каты һәм температура югары булган очраклар белән чикләнә;
1.4 Клапан материалларын сайлау
Эшче мохитнең физик үзлекләрен (температура, басым) һәм химик үзлекләрен (коррозия) исәпкә алудан тыш, клапан кабыгы, эчке өлешләре һәм герметик өслеге материалларын сайлаганда мохитнең чисталыгын (каты кисәкчәләр булу-булмавын) үзләштерергә кирәк. Моннан тыш, дәүләтнең һәм кулланучылар бүлегенең тиешле кагыйдәләрен исәпкә алырга кирәк. Клапан материалларын дөрес һәм акыллы сайлау иң экономияле хезмәт итү вакытын һәм клапанның иң яхшы эшчәнлеген тәэмин итә ала. Клапан корпусы материалларын сайлау тәртибе: чуен-углеродлы корыч-дат басмас корыч, ә герметик боҗра материалларын сайлау тәртибе: резина-бакыр-эретмә корыч-F4;
1.5 Башкалар
Моннан тыш, клапан аша агучы сыеклыкның агым тизлеген һәм басым дәрәҗәсен билгеләргә, һәм булган мәгълүматны (мәсәлән, клапан продуктлары каталоглары, клапан продуктлары үрнәкләре һ.б.) кулланып, тиешле клапанны сайларга кирәк.
2 Уртак клапаннар белән таныштыру
Клапаннарның күп төрләре бар, һәм аларның төрләре катлаулы. Төп төрләрекапка клапаннары, туктату клапаннары, дроссель клапаннары,күбәләк клапаннары, штепсель клапаннары, шар клапаннары, электр клапаннары, диафрагма клапаннары, кире клапаннар, куркынычсызлык клапаннары, басымны киметү клапаннары,пар тозаклары һәм авария сүндерү клапаннары,алар арасында еш кулланыла торганнары - капка клапаннары, туктату клапаннары, дроссель клапаннары, тыгын клапаннары, күбәләк клапаннары, шар клапаннары, кире клапаннар һәм диафрагма клапаннары.
2.1 Капка клапаны
Капка клапаны - ачылу һәм ябылу корпусы (клапан пластинасы) клапан сабагы белән хәрәкәткә китерелә торган һәм клапан утыргычының герметик өслеге буенча өскә һәм аска хәрәкәтләнә торган клапан, ул сыеклыкның үтүен тоташтыра яки кисә ала. Туктату клапаны белән чагыштырганда, капка клапаны яхшырак герметиклыкка ия, сыеклыкка каршылыгы азрак, ачылу һәм ябылуда азрак көч сарыф итә һәм билгеле бер көйләү эшчәнлегенә ия. Ул иң еш кулланыла торган ябылу клапаннарының берсе. Кимчелекләре - зур күләм, туктату клапанына караганда катлаулырак структура, герметик өслекнең җиңел тузуы һәм катлаулы хезмәт күрсәтү. Ул, гадәттә, дроссельләү өчен яраклы түгел. Капка клапаны сабагындагы җепнең урнашуына карап, аны ике төргә бүлеп була: күтәрелүче сабан тибындагы һәм яшерен сабан тибындагы. Капка пластинасының структура үзенчәлекләре буенча аны ике төргә бүлеп була: сына тибындагы һәм параллель типтагы.
2.2 Туктатучы клапан
Туктаткыч клапан - аска таба ябыла торган клапан, анда ачылу һәм ябылу өлешләре (клапан дискы) клапан сабагы белән клапан утыргычы күчәре (герметизация өслеге) буенча өскә һәм аска хәрәкәтләнергә этәрелә. Капка клапаны белән чагыштырганда, ул яхшы көйләү сыйфатына, начар герметизация сыйфатына, гади структурага, уңайлы җитештерү һәм хезмәт күрсәтүгә, зур сыеклыкка каршы торучанлыкка һәм түбән бәягә ия. Бу - гадәттә урта һәм кечкенә диаметрлы торбаүткәргечләр өчен кулланыла торган кисү клапаны.
2.3 Шар клапаны
Шар клапанының ачылу һәм ябылу өлешләре түгәрәк тишекләре булган сфералардан тора, һәм сфера клапан сабагы белән әйләнеп, клапанның ачылуын һәм ябылуын тәэмин итә. Шар клапаны гади структурага, тиз алышынуга, уңайлы эшләүгә, кечкенә зурлыкка, җиңел авырлыкка, аз детальләргә, аз сыеклыкка чыдамлыкка, яхшы герметиклыкка һәм җиңел хезмәт күрсәтүгә ия.
2.4 Дроссель клапаны
Клапан дискыннан кала, дроссель клапаны, нигездә, туктату клапаны белән бер үк структурага ия. Аның клапан дискы дроссель компоненты булып тора, һәм төрле формалар төрле үзенчәлекләргә ия. Клапан утыргычының диаметры бик зур булмаска тиеш, чөнки аның ачылу биеклеге кечкенә, ә урта агым тизлеге арта, шуның белән клапан дискының эрозиясен тизләтә. Дроссель клапаны кечкенә үлчәмнәргә, җиңел авырлыкка һәм яхшы көйләү сыйфатына ия, ләкин көйләү төгәллеге югары түгел.
2.5 Тыгынлы клапан
Тыгынлы клапан ачылу һәм ябылу өлеше буларак тишекле тыгын корпусын куллана, һәм тыгын корпусы ачылу һәм ябылу өчен клапан сабы белән әйләнә. Тыгынлы клапанның төзелеше гади, тиз ачылу һәм ябылу, җиңел эшләү, сыеклыкка каршы торучанлык аз, детальләр аз һәм авырлыгы җиңел. Тыгынлы клапаннар туры, өч яклы һәм дүрт яклы төрләрдә бар. Туры аша үтүче тыгынлы клапаннар мохитне кисү өчен кулланыла, ә өч яклы һәм дүрт яклы тыгынлы клапаннар мохитнең юнәлешен үзгәртү яки мохитне читкә юнәлтү өчен кулланыла.
2.6 Күбәләк клапаны
Күбәләк клапаны - клапан корпусында хәрәкәтсез күчәр тирәли 90° әйләнүче күбәләк пластинасы, ул ачылу һәм ябылу функциясен башкара. Күбәләк клапаны кечкенә зурлыкта, җиңел авырлыкта, структурасы гади һәм берничә өлештән генә тора.
Һәм аны 90° әйләндереп тиз ачып һәм ябарга мөмкин, һәм аны эшләү җиңел. Күбәләк клапаны тулысынча ачык хәлдә булганда, клапан корпусы аша мохит үткәндә, күбәләк пластинасының калынлыгы бердәнбер каршылык булып тора. Шуңа күрә клапан тарафыннан барлыкка китерелгән басым төшүе бик кечкенә, шуңа күрә ул яхшы агым контроле үзенчәлекләренә ия. Күбәләк клапаннары ике төр герметизациягә бүленә: эластик йомшак герметизация һәм металл каты герметизация. Эластик герметизация клапаннары өчен герметизация боҗрасы клапан корпусына урнаштырылырга яки күбәләк пластинасының перифериясенә беркетелергә мөмкин. Ул яхшы герметизацияләү сыйфатына ия һәм дроссельләү өчен, шулай ук урта вакуум торбаүткәргечләре һәм коррозияле мохит өчен кулланылырга мөмкин. Металл герметизацияле клапаннар, гадәттә, эластик герметизацияле клапаннарга караганда озаграк хезмәт итү вакытына ия, ләкин тулы герметизациягә ирешү авыр. Алар гадәттә агым һәм басым төшүе бик нык аерылып торган һәм яхшы дроссельләү сыйфаты таләп ителгән очракларда кулланыла. Металл герметизацияләр югарырак эш температурасына җайлаша ала, ә эластик герметизацияләр температура белән чикләнү җитешсезлегенә ия.
2.7 Клапанны тикшерү
Кире клапан - сыеклыкның кире агымын автоматик рәвештә булдырмый торган клапан. Кире клапанның клапан дискы сыеклык басымы тәэсирендә ачыла, һәм сыеклык керү ягыннан чыгу ягына ага. Керү ягындагы басым чыгу ягындагы басымнан түбәнрәк булганда, клапан дискы сыеклык басымы аермасы һәм үз авырлыгы кебек факторлар тәэсирендә автоматик рәвештә ябыла, бу сыеклыкның кире агымын булдырмый. Структурасы буенча, ул күтәрү кире клапаны һәм әйләнү кире клапанына бүленә. Күтәрү кире клапаны әйләнү кире клапанына караганда яхшырак герметикага һәм зуррак сыеклык каршылыгына ия. Насос суыру торбасының суыру порты өчен аяк клапаны сайларга кирәк. Аның функциясе: насосны эшләтеп җибәрү алдыннан насос керү торбасын су белән тутыру; насосны яңадан эшләтеп җибәрүгә әзерлек барышында туктатканнан соң керү торбасын һәм насос корпусын су белән тулы тоту. Аяк клапаны, гадәттә, насос керү урынындагы вертикаль торбага гына урнаштырыла, һәм мохит астан өскә ага.
2.8 Диафрагма клапаны
Диафрагма клапанының ачылу һәм ябылу өлеше - резина диафрагма, ул клапан корпусы һәм клапан капкачы арасына кыстырылган.
Диафрагманың чыгып торган өлеше клапан сабына беркетелгән, ә клапан корпусы резина белән капланган. Мохит клапан капкачының эчке куышлыгына кермәгәнлектән, клапан сабына тутыру тартмасы кирәк түгел. Диафрагма клапаны гади структурага, яхшы герметиклыкка, җиңел хезмәт күрсәтүгә һәм түбән сыеклыкка каршылыкка ия. Диафрагма клапаннары плотина тибына, туры почмаклы тибына һәм даими ток тибына бүленә.
3 Клапан сайлау буенча гомуми күрсәтмәләр
3.1 Капка клапанын сайлау күрсәтмәләре
Гомумән алганда, башта капка клапаннарын сайларга кирәк. Пар, май һәм башка мохитләрдән тыш, капка клапаннары гранулалы каты матдәләр һәм югары ябышлылык булган мохитләр өчен дә яраклы, һәм алар вентиляция һәм түбән вакуум системалары өчен клапаннар өчен яраклы. Каты кисәкчәләр булган мохитләр өчен капка клапаны корпусында бер яки ике чистарту тишеге булырга тиеш. Түбән температуралы мохитләр өчен түбән температуралы махсус капка клапанын сайларга кирәк.
3.2 Туктаткыч клапан сайлау күрсәтмәләре
Туктаткыч клапан сыеклыкка каршы тору таләпләре түбән булган, ягъни басым югалтулары күп исәпкә алынмаган торбаүткәргечләр өчен, шулай ук югары температуралы һәм югары басымлы мохитле торбаүткәргечләр яки җайланмалар өчен яраклы. Ул DN < 200 мм булган пар һәм башка мохит торбаүткәргечләре өчен яраклы; кечкенә клапаннарда энә клапаннары, прибор клапаннары, үрнәк алу клапаннары, басым үлчәү клапаннары һ.б. кебек туктаткыч клапаннар кулланырга мөмкин; туктаткыч клапаннарда агымны көйләү яки басымны көйләү бар, ләкин көйләү төгәллеге югары түгел, һәм торбаүткәргеч диаметры чагыштырмача кечкенә, шуңа күрә туктаткыч клапаннар яки дроссель клапаннары сайларга кирәк; югары токсик мохит өчен сильфон белән герметик туктаткыч клапаннар сайларга кирәк; ләкин туктаткыч клапаннар югары ябышлы мохит һәм җиңел утырмага мөмкин булган кисәкчәләр булган мохит өчен кулланылырга тиеш түгел, шулай ук аларны вентиляция клапаннары һәм түбән вакуум системалары өчен клапаннар буларак та кулланылырга тиеш түгел.
3.3 Шар клапанын сайлау күрсәтмәләре
Шар клапаннары түбән температуралы, югары басымлы һәм югары ябышлы мохитләр өчен яраклы. Күпчелек шар клапаннарын асылмалы каты кисәкчәләр булган мохиттә кулланырга мөмкин, шулай ук герметик материал таләпләренә туры китереп, порошок һәм гранулалы мохит өчен дә кулланырга мөмкин; тулы каналлы шар клапаннары агымны көйләү өчен яраклы түгел, ләкин тиз ачылу һәм ябылу таләп ителгән очраклар өчен яраклы, бу аварияләрдә гадәттән тыш өзелү өчен уңайлы; шар клапаннары гадәттә катгый герметиклык, тузу, кыскару каналлары, тиз ачылу һәм ябылу, югары басымлы өзелү (зур басым аермасы), түбән тавыш, газификация күренеше, кечкенә эш моменты һәм кечкенә сыеклык каршылыгы булган торбаүткәргечләр өчен тәкъдим ителә; шар клапаннары җиңел конструкцияләр, түбән басымлы өзелү һәм коррозияле мохит өчен яраклы; шар клапаннары шулай ук түбән температуралы һәм тирән салкын мохит өчен иң идеаль клапаннар. Түбән температуралы мохит өчен торбаүткәргеч системалары һәм җайланмалары өчен клапан каплагычлары булган түбән температуралы шар клапаннарын сайларга кирәк; йөзүче шар клапаннарын кулланганда, клапан утыргычы материалы шар һәм эш мохите йөкләнешен күтәрергә тиеш. Зур диаметрлы шар клапаннары эшләү вакытында зуррак көч таләп итә, һәм DN ≥ 200 мм шар клапаннары кортлы тешле трансмиссия кулланырга тиеш; хәрәкәтсез шар клапаннары зуррак диаметрлы һәм югарырак басымлы очраклар өчен яраклы; өстәвенә, югары агулы процесс материалларыннан һәм янучан мохиттән торбаүткәргечләр өчен кулланыла торган шар клапаннары янгынга чыдам һәм антистатик структурага ия булырга тиеш.
3.4 Дроссель клапанын сайлау күрсәтмәләре
Дроссель клапаннары түбән уртача температура һәм югары басым булган очракларда, шулай ук агым һәм басымны көйләргә кирәк булган детальләр өчен яраклы. Алар югары ябышлылыклы һәм каты кисәкчәләр булган мохит өчен яраклы түгел, шулай ук изоляция клапаннары өчен яраклы түгел.
3.5 Тыгынлы клапанны сайлау күрсәтмәләре
Тыгынлы клапаннар тиз ачылу һәм ябылу өчен яраклы. Алар, гадәттә, пар һәм югары температуралы мохит өчен яраклы түгел. Алар түбән температуралы һәм югары ябышлы мохит өчен кулланыла, шулай ук асылмалы кисәкчәләр булган мохит өчен дә яраклы.
3.6 Күбәләк клапанын сайлау күрсәтмәләре
Күбәләк клапаннары зур диаметрлы (мәсәлән, DN﹥600 мм) һәм кыска конструкция озынлыгы таләпләре булган очраклар өчен, шулай ук агымны көйләү һәм тиз ачылу һәм ябылу таләп ителгән очраклар өчен яраклы. Алар гадәттә су, май һәм кысылган һава кебек температура ≤80℃ һәм басым ≤1.0MPa булган мохитләр өчен кулланыла; күбәләк клапаннары капка клапаннары һәм шар клапаннары белән чагыштырганда чагыштырмача зур басым югалтуларына ия булганлыктан, күбәләк клапаннары басым югалту таләпләре түбән булган торбаүткәргеч системалары өчен яраклы.
3.7 Клапанны тикшерү өчен сайлау күрсәтмәләре
Кире клапаннар, гадәттә, чиста мохит өчен яраклы, һәм каты кисәкчәләр һәм югары ябышлыклы мохитләр өчен яраклы түгел. DN ≤ 40 мм булганда, күтәрү-кире клапан куллану киңәш ителә (горизонталь торбаларга гына урнаштырырга рөхсәт ителә); DN ≤ 50 ~ 400 мм булганда, әйләндергеч күтәрү-кире клапан куллану киңәш ителә (горизонталь һәм вертикаль торбаларга урнаштырылырга мөмкин. Вертикаль торбага урнаштырылганда, мохит агымы юнәлеше астан өскә булырга тиеш); DN ≥ 450 мм булганда, буфер-кире клапан куллану киңәш ителә; DN ≤ 100 ~ 400 мм булганда, пластина-кире клапан да кулланырга мөмкин; әйләндергеч-кире клапан бик югары эш басымына китерелергә мөмкин, PN 42 МПа га җитә ала, һәм төрле эш мохитенә һәм тышча һәм пломба материалларына карап, теләсә нинди эш температурасы диапазонына кулланылырга мөмкин. Мохит - су, пар, газ, коррозияле мохит, май, дару һ.б. Мохитнең эш температурасы диапазоны -196 ~ 800℃ арасында.
3.8 Диафрагма клапанын сайлау күрсәтмәләре
Диафрагма клапаннары эш температурасы 200℃ тан кимрәк һәм басымы 1,0 МПа тан кимрәк булган май, су, кислоталы мохит һәм асылмалы матдәләр булган мохитләр өчен яраклы, ләкин органик эреткечләр һәм көчле оксидантлар өчен түгел. Су басу тибындагы диафрагма клапаннары абразив гранулалы мохит өчен яраклы. Су басу тибындагы диафрагма клапаннарын сайлау өчен агым характеристикалары таблицасы кулланылырга тиеш. Туры диафрагма клапаннары ябышкак сыеклыклар, цемент суспензияләре һәм утырма мохитләр өчен яраклы. Аерым таләпләрдән тыш, диафрагма клапаннарын вакуум торбаүткәргечләрендә һәм вакуум җиһазларында кулланырга ярамый.
Бастырылган вакыты: 2024 елның 1 августы